Tentoonstelling 'WIJ' door Arnoud Holleman    klik hier voor de hele tekst 'WIJ' in PDF

Als prélude op Proeftuin Twente opende op zaterdag 22 december 2001 de tentoonstelling WIJ, samengesteld door Arnoud Holleman. Tijdens de research voor de tentoonstelling sprak Arnoud Holleman met een groot aantal mensen dat zich hetzij professioneel, dan wel als hobby of door afkomst, op de een of andere manier met de Twentse cultuur bezighield. Deze beknopte 'oral history' werd herschreven tot een zelfstandige tekst, getiteld WIJ, waarin alle tegenstrijdigheden en ambivalenties rondom het onderwerp van regionale identiteit in een semi-fictieve context bij elkaar werden gebracht. De tentoonstelling was verdeeld over twee lokaties, het Rijksmuseum Twenthe in Enschede en de kunstvereniging in Diepenheim en was te zien tot en met 6 februari.
De openingslezing werd gehouden door Hans Goedkoop.
     WIJ gaf geen eenduidige verbeelding van de Twentse identiteit, maar onderzocht welke krachten er spelen in het verlangen naar een streekeigen identiteit. Het ging met andere woorden om het waarom van de vraag naar een Twentse identiteit. Arnoud Holleman schreef daarover in zijn toelichting: "Proeftuin Twente past enerzijds in een lange traditie van denken over de Twentse identiteit en het streekbewustzijn in Twente en anderzijds in de huidige nationale en internationale context van herwaardering voor het lokale, het plaatsgebondene en het eigene. De focus van de tentoonstelling ligt daardoor op wie WIJ zijn en de verschillende relaties die WIJ met ons culturele verleden onderhouden. Als WIJ ons afvragen wie WIJ zijn en waar WIJ vandaan komen richten WIJ de blik niet alleen op ons verleden, maar ook op onszelf en op onze omgeving. WIJ zijn ons bewust dat elke opvatting over het verleden en elke opvatting over culturele identiteit tijdgebonden verbeeldingen zijn. In ieder tijdperk creëren WIJ een ander beeld van het verleden en een ander beeld van onze relatie tot het verleden. WIJ nemen besluiten voor de toekomst en zien tegelijkertijd de betrekkelijkheid van ons eigen gelijk. WIJ kunnen ons daarom ook een voorstelling maken hoe men in de toekomst ons, onze daden en ons beeld van het verleden anders zullen waarderen dan WIJ onszelf."
     In de Kunstvereniging Diepenheim werd het begrip regionale identiteit in een zowel bevestigende als ontregelende presentatie onder de loep genomen. Arnoud Holleman maakte hiervoor gebruik van voorwerpen en tekeningen uit verschillende oudheidkundige collecties in Twente. Symbolen van Twentse Identiteit werden in een ambivalente context gepresenteerd. Het idioom van de moderne kunst mengde zich met de didactiek van de oudheidkunde en de voorwerpen werden niet alleen op ooghoogte, maar ook op buik- of kniehoogte gepresenteerd waardoor er een maquette-achtige omgeving ontstond.
     Arnoud Holleman: "WIJ zijn aanbeland in de tijd waarin WIJ zelf leven. De definitie van het woord definitie is: 'In een hele nauwkeurige en geserreerde formulering in één of twee zinnen aangeven wat er aan de hand is.' Dat is niet makkelijk en WIJ pretenderen niet dat WIJ dat kunnen. Wel zijn er een hele hoop karakteristieken die WIJ interessant vinden en waar WIJ tegenop lopen als WIJ ons afvragen wat typisch Twents is. Maar dat zijn geen absolute maar relatieve dingen"

foto John Stoel.